Tuchtrecht: Kick out na het bedingen van een kick back!
Blog van Bas Martens en Suzanne Hendrickx over de uitspraak van de Tuchtcommissie NIVRE d.d. 9 juli 2026, 1154024/1309165. Bas en Suzanne zijn onder meer adviseur compliance voor advocatenkantoren en docent tuchtrecht. Zij schrijven van tijd tot tijd blogs over de uitspraken van de Tuchtcommissie NIVRE.
Een bijzondere uitspraak, die we gelukkig niet vaak zien en die leidde tot de definitieve uitschrijving van een NIVRE Register-Expert. Wat is er precies gebeurd?
Achtergrond
Bij een brandschade op een perceel trad ernstige verontreiniging op van de bodem en het grondwater. Voor het saneren van de bodem werd een gespecialiseerde firma gevraagd een offerte uit te brengen. Daarbij zou de expert hebben voorgesteld de offerte positief aan te bevelen bij de verzekeraar, in ruil voor een percentage (4%) van de saneringskosten, aan hem uit te betalen. Een voorstel dat indruist tegen diverse gedragsregels en de betrouwbaarheid en (financiële) integriteit van bij het NIVRE geregistreerde experts ernstig schaadt. Het bewuste telefoongesprek waarin de expert het voorstel besprak, is kennelijk opgenomen en een transcriptie van het gesprek bleek beschikbaar.
Klacht
In mei 2025 diende de firma een klacht in tegen de expert. De klacht werd in januari 2026 om onbekende redenen ingetrokken, waarop het bestuur van het NIVRE desgevraagd aangaf dat de behandeling van de klacht moest worden voortgezet, met het NIVRE als nieuwe klager. De reden daarvoor was onder meer dat de expert in het verleden al eens ernstig en op vergelijkbare manier in strijd met de geldende gedragsregels had gehandeld en toen een tijdelijke uitschrijving van drie maanden was opgelegd. Dat had de expert er kennelijk niet van weerhouden zich opnieuw verwijtbaar te gedragen. De klacht werd bovendien uitgebreid met de manier waarop de beklaagde expert had gereageerd op de klacht. De expert mailde namelijk in reactie op de klacht dat er naar zijn mening spelletjes werden gespeeld en dat de klacht enkel was bedoeld om hem in diskrediet te brengen. Het NIVRE werd zelfs aansprakelijk gesteld voor eventuele schade die de expert zou leiden als gevolg van de klacht. Escalerend, onprofessioneel en niet in lijn met hetgeen van een redelijk handelend en redelijk bekwaam expert mag worden verwacht, aldus het NIVRE.
Verweer
De beklaagde expert probeerde eerst op een procedureel punt de klacht van tafel te krijgen, maar slaagde daar niet in. Iedereen kan over een bij het NIVREgeregistreerde expert klagen, ook wanneer er geen sprake is van een rechtsverhouding tussen klager en expert.
Inhoudelijk vond de expert dat de weergave van het telefoongesprek een te eenzijdig beeld gaf. Hij zou namelijk niet alleen als schade-expert werkzaamheden in de zaak gaan verrichten, maar zou ook de saneringswerkzaamheden gaan begeleiden. De gevraagde 4% was dus een beloning voor door hem nog uit te voeren werkzaamheden en geen provisie, alhoewel naar zijn mening onder omstandigheden best een provisie kon worden gevraagd. Zijn reactie op de klacht verklaarde hij door aan te geven dat hij al twee keer aan de klager had proberen duidelijk te maken dat de beschuldigingen onjuist waren. Hij was namelijk nooit in de positie geweest om de bodemsaneerder de opdracht te verstrekken. De expert vond zijn opmerkingen niet escalerend.
De beoordeling door de Tuchtcommissie
De Tuchtcommissie zet in de uitspraak uiteen op welke manier en met welke basis de klacht wordt beoordeeld, met een verwijzing naar artikel 3, 5 en in het bijzonder artikel 7 van de gedragsregels voor NIVRE-experts, dat ziet op de financiële integriteit. Dat geen sprake zou zijn van een provisie maar van een vergoeding voor werkzaamheden, zoals de expert stelde, achtte de Commissie onvoldoende onderbouwd en niet geloofwaardig. Daarmee kwam naar de mening van de Commissie vast te staan dat de expert een financiële vergoeding had gevraagd die verband hield met een aan de firma te verstrekken opdracht. Een handelwijze die in strijd is met artikel 7 van de gedragsregels en onverenigbaar met de positie van een onafhankelijk NIVRE-expert. Ook de klacht over de manier waarop de NIVRE-expert had gereageerd op de eerste klacht werd gegrond verklaard. Van een redelijk handelend en redelijk bekwaam expert mag worden verwacht dat deze klachten op een zakelijke en professionele manier behandelt.
De Tuchtcommissie vond het vragen van een retourprovisie een dusdanig ernstige schending van de voor NIVRE-experts geldende normen, dat werd besloten tot definitieve uitschrijving uit het register.
Conclusie
Belangrijk in deze uitspraak is dat twee andere factoren zwaar hebben meegewogen bij de beslissing tot definitieve uitschrijving. De beklaagde NIVRE-expert heeft op geen enkel moment erkend dat zijn handelen ontoelaatbaar was en heeft daarmee onvoldoende zelfreflectie getoond. Ten tweede heeft zijn tuchtrechtelijke verleden een grote rol gespeeld. De expert was namelijk al eens drie maanden uit het register geschorst, ook voor het vragen van een retourprovisie. Daarvan had hij kennelijk onvoldoende geleerd.
De combinatie van de nieuwe overtreding, het gebrek aan inzicht in het eigen handelen en de eerdere veroordeling maakte dat de Tuchtcommissie koos voor de zwaarste maatregel: definitieve uitschrijving uit het NIVRE-register.
Bas Martens & Suzanne Hendrickx
Hier lees je de blogs van Bas Martens en Suzanne Hendrickx over uitspraken van de Tuchtrechtcommissie NIVRE.
